10 x Vlaams religieus erfgoed

Wie door Vlaanderen rijdt, kan niet om ons prachtige religieus erfgoed heen. Wat is er romantischer dan een mooi pastoraal landschap, waar in de verte één of meerdere kerktorens boven het groen uitsteken als bakens van rust? Of je nu praktiserend katholiek bent of gewoon een Vlaming met een hart voor onze geschiedenis, erfgoed en cultuur, hier zijn 10 religieuze gebouwen die je zeker eens moet bezoeken!

1. De Basiliek van het Heilig Bloed (Brugge)

Wist gij dat de reliek van het Heilig Bloed al in de 12e eeuw door kruisridders naar Brugge zou zijn gebracht? Sinds 1304 trekt men er elk jaar mee door de Brugse straten tijdens de Heilig Bloedprocessie. Gedurende de rest van het jaar valt dit bijzondere erfstuk te bewonderen in de Bloedbasiliek, die al eeuwenlang pelgrims aantrekt.

Op het gelijkvloers bevindt zich de romaanse Sint-Basiliuskapel uit de 12e eeuw, waarop zo’n 300 jaar later de Heilig Bloedkapel in gotische stijl werd gebouwd. Naast de dagelijkse missen en gebedsdiensten vindt men binnen, alsook aan de voorgevel, prachtige stukken beeldhouwwerk, altaren en schilderijen, die de rijke geschiedenis van het christendom in de regio weerspiegelen.

2. Sint-Romboutskathedraal (Mechelen)

Met bijna 100 meter is de imposante Sint-Romboutstoren niet enkel één van de grootste kerktorens in Vlaanderen, de beiaard van deze kathedraal behoort eveneens tot één van de oudste van het land. Dit prachtige gebouw vormt een tijdlijn in steen vanwege de verschillende bouwstijlen die erin terug te vinden zijn, teruggaand tot de 13e eeuw. Behalve voor haar prachtige architectuur en indrukwekkende glas-in-loodramen trekt de Sint-Romboutskathedraal eveneens duizenden bezoekers met haar beiaardconcerten



3. Sint-Barbarakerk (Eisden)

Flickr

Wist ge dat de Limburgse mijnmaatschappijen hun eigen kerken lieten bouwen? Toen de mijnbouw aan het begin van de 20e eeuw in Limburg ontplofte begonnen er zich hele nieuwe wijken met werkvolk nabij de mijnen te vormen, vaak gefinancierd door de mijnbedrijven. Zo werd in de jaren ’30 de bouw van vijf kerken bekostigd. Vanwege hun bombastische omvang worden ze mijnkathedralen genoemd.

De Sint-Barbarakerk in Eisden is gewijd aan de heilige Barbara, patrones van de mijnwerkers. Binnenin vind je verscheidene symbolen en afbeeldingen van, en verwijzingen naar de lokale mijnbouwgeschiedenis.



4. De Gravenkapel (Kortrijk)

De Gravenkapel, ook wel gekend als de Catharinakapel, behoort tot de oudste gebouwen in Kortrijk. Ze werd in de 14e eeuw tegen de Onze-Lieve-Vrouwekerk aangebouwd als grafkapel voor Lodewijk Van Male (die zich vlak voor zijn dood bedacht en in Rijsel liet begraven). Uniek zijn de schilderijen van de Vlaamse graven in de nissen, vloertegels met Vlaamse leeuwen, het meer dan 600 jaar oude beeld van de heilige Catharina en de glas-in-loodramen die verschillende historische figuren weergeven. Sinds 2023 vinden er geen missen meer plaats, maar is er projectie als onderdeel van het Guldensporenslagmuseum Kortrijk 1302 ondergebracht.



5. De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen)

Wist ge dat de kathedraal van Antwerpen met 123m de hoogste van de Nederlanden is? Ze verkreeg haar iconische uiterlijk doordat slechts één van haar twee torens ‘voltooid’ werd. Oorspronkelijk was het de bedoeling om beide torens even hoog te bouwen, doch gebrek aan financiële middelen zorgde ervoor dat de Zuidelijke toren veel kleiner is gebleven. Binnenin de kathedraal vindt men een waaier aan decorstukken en kunstwerken, waaronder enkele belangrijke topstukken zoals ‘de Kruisafneming’ van Rubens. Deze legendarische schilder ligt overigens begraven in de crypte onder de kathedraal.



6. Basiliek van Koekelberg

De Nationale basiliek van het Heilig Hart, beter bekend als de basiliek van Koekelberg, is de grootste art-decokerk en de op vijf na langste kerk ter wereld. Ze werd tussen 1905 en 1970 gebouwd op initiatief van koning Leopold II, ter gelegenheid van 75 jaar Belgische onafhankelijkheid.

Vandaag de dag worden de vele ruimtes in het gigantische gebouw gebruikt voor verschillende doeleinden. Zo vinden er geregeld tentoonstellingen plaats, bevatten de kelders conferentie- en feestzalen, een theaterzaal en klimmuur, en zijn zowel het Museum voor Moderne Religieuze Kunst als het Museum van de Zwartzusters er ondergebracht. Alsof dat nog niet genoeg is, kan je er ook nog gaan eten in restaurant Le Basilic, of vanaf de 52 meter hoge toren genieten van het panoramische uitzicht op Brussel en het omliggende Brabantse landschap.



7. Sint-Baafskathedraal (Gent)

Wist ge dat mensen hier al meer dan 1000 jaar komen bidden!? De geschiedenis van deze prachtige kathedraal begon in de 10e eeuw als de veel kleinere Sint-Janskerk, die met de rijkdom uit de 15e en 16e eeuw werd uitgebouwd tot de huidige gotische kerk. Waarom noemen we ze nu dan de Sint-Baafskathedraal? Wel, keizer Karel V die liet in de 16e eeuw de Sint-Baafsabdij opdoeken, waarbij het kapittel werd overgeplaatst naar de Sint-Janskerk. Als later in diezelfde eeuw het bisdom Gent wordt gesticht, krijgt ze haar huidige status als Sint-Baafskathedraal.



8. Abdij van Tongerlo (Westerlo)

De Abdij van Tongerlo werd gesticht in 1128 door de Norbertijnen, die zich op verzoek van heer Giselbert van Castelré vanuit de Sint-Michielsabdij te Antwerpen op zijn landgoed kwamen vestigen. Dit enorme complex wordt zowel door gelovigen als door seculiere toeristen bezocht om er tot rust te komen en de ruime schat aan literatuur en kunst te aanschouwen. Zo vindt ge er onder andere het Da Vinci-museum, dat een onder het oog van de meester zelf geproduceerde replica van het Laatste Avondmaal bevat. De Bourgondiërs onder hen kunnen dan weer genieten van de zelfgemaakte abdijkaas of het voor hen door brouwerij Haacht gebrouwen Tongerlo bier.



9. Basiliek van Scherpenheuvel (Scherpenheuvel-Zichem)

Wist gij dat jaarlijks nog steeds honderdduizenden bedevaarders naar Scherpenheuvel afzakken? In 2018 berichtte men nog over zo’n 800.000 pelgrims, waarmee het nog steeds het nummer één bedevaartsoord van Vlaanderen is. De bouw werd gestart op initiatief van de aartshertogen Albrecht van Oostenrijk en zijn vrouw Isabella, die tevens het totale kostenplaatje financierden. Tijdens de inwijding in 1627 strooide de aartshertogin juwelen over de trappen uit, om aan te tonen dat het spirituele boven het aardse stond. Tot die tijd was Scherpenheuvel slechts een gehucht van Zichem, maar de aartshertog liet tegelijkertijd een hele stad bouwen rond de zevenarmige stervorm van de kersverse basiliek



10. De vele Vlaamse begijnhoven

Wist gij dat begijnen religieuze vrouwen waren die zich, in tegenstelling tot bijvoorbeeld kloosternonnen, niet van het publieke leven onttrokken? Ruim 800 jaar lang leefden talloze vrouwen in christelijke landen volgens deze traditie, tot de laatste begijn in 2013 te Kortrijk stierf. In Vlaanderen zijn er nog 26, ten minste deels, bewaarde begijnhoven te vinden, waarvan er 13 door UNESCO werden erkend als werelderfgoed. Een begijnhof was één of meerdere straten waar de begijnen samenwoonden in kleine, gezellige huisjes in typische Vlaamse bouwstijl. Vandaag worden deze huisjes meestal bewoond door gewone burgers. Zo vormt het Groot Begijnhof in de studentenstad Leuven bijvoorbeeld een hele wijk waar studenten en internationale professoren verblijven.



Dit waren onze 10 religieuze erfgoedtips. Je vindt ze allemaal terug op onze Leeuwenland Bucketlist, dus neem daar ook eens een kijkje en vink af welke je reeds bezocht hebt. Welke ga je volgende keer eerst bezoeken? Laat het ons weten in een reactie hieronder!

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *